İHSANİDER

Ana Sayfa | ..... | Derneğimiz | İletişim Formu | İnsan Kaynakları | Kurucu Üyeler | Yönetim Kurulu | Tüzük | Anketler | Sitene Ekle | RSS

HABER ARA


Gelişmiş Arama

EN ÇOK OKUNANLAR

İdam edilen sadrazam: Merzifonlu Kara Mustafa

İdam edileceğini öğrenen Sadrazamın halini ve gelişen olayları Silahtar Mehmed Ağa, tarihinde “Rıza Allah’ın diyerek seccadesini serdirip öğle namazını kıldı; kendine asla infial gelmedi ve dua edip el yüze çaldıktan sonra iç oğlanlarına “artık siz varın gidin beni duadan unutman dedi ve kendi eliyle kürkünü, sarığını çıkarıp” gelsinler şu halıyı kaldırın, cesedim toprağa alude olsun dedi.

Kategori  Kategori : Tarihten Olaylar
Yorumlar  Yorum Sayısı : 0
Okunma  Okunma : 224060
Tarih  Tarih : 18 Ocak 2012 22:48

11 Punto 13 Punto 15 Punto 17 Punto

Emre Gül / Dünya Bülteni - Tarih Dosyası 

Kara Mustafa Paşa merhumun ikinci Viyana muhasarası 1099

Köprülü Mehmet Paşa ve oğlu Köprülüzade Fazıl Ahmet Paşa’nın sadrazamlıkları döneminde siyasi ve askeri zaaf içerisinde bulunan Osmanlı İmparatorluğu’nun fetih hareketleri yeniden başladı. Bu dönemde Erdel’e girildi ve Uyvar kalesi fethedilerek Avusturyalılara karşı önemli başarılar kazanıldı. Yıllardan beri sürüncemede kalmış olan Girit kuşatması başarıya ulaştı ve Girit, bir Osmanlı eyaleti haline getirildi.  Lehistan ile imzalanan Bucaş Antlaşması’yla devletin nüfuzu batıda en geniş sınırlara ulaştı. Bütün bu askeri başarılar Avrupa’da yeni bir Osmanlı korkusuna sebebiyet verdi. Köprülülerin ardından yine bu aileye mensup Merzifonlu Kara Mustafa Paşa sadarete geçtiği zaman, yeniden canlanan fetih ruhunu devam ettirmek için Protestan Macarların Tököli İmre liderliğinde Avusturya’ya karşı başlattıkları mücadeleyi kullandı. Osmanlı İmparatorluğu’nun Macaristan politikasının bir parçası olmak üzere Tököli İmre’ye destek verildi ve Sadrazam, hedefi Viyana olarak ordunun başında sefere çıktı. Avusturyalılar ise Hıristiyan dünyasına karşı bir harekât olarak gördükleri bu sefer için yardım toplamaya çalıştılar. 1683’te Osmanlı ordusu Viyana’yı muhasara altına aldı. Kuşatma şiddetli bir şekilde devam ederken Alman ve Leh kuvvetleri Avusturya’ya yardım etmek üzere buraya geldiler. Devam eden savaşta Osmanlı ordusu, Sadrazam Kara Mustafa Paşa’nın sertliği, mağrurluğu ve tahammülsüzlüğü sebebiyle kendisini sevmeyen kimselerin delaleti ve ihaneti sonucu yenilgiye uğrayarak Belgrad’a çekilmek mecburiyetinde kaldı.

Sultan IV.Mehmet Han

Mağlubiyet üzerine Sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın siyasi rakipleri derhal aleyhinde propagandaya girişince Paşa, telhisçisi İsmail Ağa’yı İstanbul’a göndererek padişaha izahat verilmesini temine çalıştı. Fakat kendisine muhalif devlet adamlarının da etkisiyle Sultan IV. Mehmet, İsmail Ağa’yı “Paşan da sende yalancı bir alay melunlarsınız; devletim yıkıp ırzım pâmâl eyledi; askerim kırdırıp benam paşalarım öldürdü ve memleketlerimi kâfirlere aldırdı.” Şeklindeki şiddetli sözlerle azarlayarak, 15 Aralık 1683’te Kara Mustafa Paşa’nın azli ve idamına dair Hatt-ı Hümayununu verdi.

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

Azle ve katle dair ferman Kapıcılar Kethüdası Gazaz Ahmed Ağa ile Çavuşbaşı Mehmed Ağa aracılığı ile Belgrad’a gönderilmiştir. Memurlar, Yeniçeri Ağası Bekri Mustafa Paşa ile Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın konağına gelerek selam verip durmuşlar,  Sadrazam “ne haber” diye sorunca, Gazaz Ahmed Ağa “mühr-i hümayunla sancağ-ı şerif ve emanetlerin istendiğini” söylemiştir. Bunun üzerine istenilenleri teslim eden Merzifonlu “Bize ölüm var mı?” diye sorunca da Ağa, “Olmak gerek, Allah imandan ayırmasın” demiştir. İdam edileceğini öğrenen Sadrazamın halini ve gelişen olayları Silahtar Mehmed Ağa, tarihinde “Rıza Allah’ın diyerek seccadesini serdirip öğle namazını kıldı; kendine asla infial gelmedi ve dua edip el yüze çaldıktan sonra iç oğlanlarına “artık siz varın gidin beni duadan unutman dedi ve kendi eliyle kürkünü, sarığını çıkarıp” gelsinler şu halıyı kaldırın, cesedim toprağa alude olsun dedi, kaldırdılar ve cellâtlar dahi gelip iplerini hazırladıkta kendi elleriyle sakalını kaldırıp bir hoş usulüyle takın deyip kazaya rıza verdi, onlar da takıp iki defa çekince teslim-i ruh eyledi.” Şeklinde aktarmaktadır. İnfazın ardından başı kesilerek vücudu Belgrad’a gömülmüş baş ise padişaha gösterildikten sonra Edirne’de Saruca Paşa Camii haziresine konmuştur.

Edirne'deki ibret taşı

Böylece 1676 ‘dan 1683 yılına kadar Sadaret makamında 7 sene, 1 ay, on gün müddetle bulunan Merzifonlu Kara Mustafa Paşa azlinden 10 gün sonra 25 Aralık 1683’de 49 yaşında terk-i hayat etmiştir. Hakkında olumlu-olumsuz birçok görüş ve eleştiri bulunan bu devlet adamı için Osmanlı kroniklerinin çoğunda bulunan değerlendirmeler, kusuru olmakla birlikte dirayet sahibi ve hatalarını telafi edecek güçte olduğu yönündedir. Hatta onun idamının Macaristan’ın kaybına sebebiyet verdiği yorumları dahi yapılmıştır. Nitekim Viyana bozgunun ardından Raab/Yanıkkale konağında toplanan orduda Merzifonlu Kara Mustafa Paşa tarafından yenilgiden mesul görülenlerden Uzun yahut Arnavut lakaplı İbrahim Paşa’nın idam olunacağı sırada bu duruma işaret ederek: “ Padişahımıza söylesinler zayiatı telafi edecek yine odur. Azledip idam etmesin” dediği nakledilmiştir. Merzifonludan sonra 1699’a kadar olan dönemde yaşananlar da bu gerçeği göstermiştir.

Edirne'de Saruca Paşa Camii

Kaynaklar:

İHSANOĞLU, Ekmeleddin(Editör), Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi, c.1, İstanbul 1994.

UZUNÇARŞILI, İsmail Hakkı, Büyük Osmanlı Tarihi, c.3, Ankara

DANİŞMEND, İsmail Hami, İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi, c.3-5, İstanbul, 2011.


Yazdırılabilir Sayfa Yazdırılabilir Sayfa | Word'e Aktar Word'e Aktar | Tavsiye Et Tavsiye Et | Yorum Yaz Yorum Yaz

SON DAKİKA HABERLERİ


RSS Kaynağı | Yazar Girişi

© İMAM-HATİP LİSESİ MEZUNLARI KÜLTÜR DAYANIŞMA VE İNSANİ DEĞERLERİ YÜCELTME DERNEĞİ
 Telefon ve Fax:
                   

 e-mail :  iletisim@ihsanider.org.tr    /  www.ihsanider.org.tr@hotmail.com
Köşe Yazarı Yönetici Girişi     /   Köşe Yazarı Girişi

Adres:Ulu Cami Mah. Kızılay Cad. Taş Apt. No:163 K:1 D:1 Seyhan/ADANA
E-Postamız


Tasarım: ihsanider

Altyapı: MyDesign Haber Sistemi